Nhiều người mắc phải chó mèo cắn nhưng mà không tiêm vaccine phòng căn bệnh dại do coi thường, nghĩ tốn kém nên chỉ nên tiêm một mũi, tới khi lên cơn dại thì từng muộn.
Bác sĩ Nguyễn Lê Nga, Quản lý Y khoa Hệ thống tiêm chủng VNVC, cho rằng như trên, thêm rằng khi từng lên cơn dại thì 100% tử vong. Chương trình phòng chống dại Quốc gia thống kê, tính tới 15/7 cả nước có 56 ca tử vong do căn bệnh dại, tăng 50% so với cùng kỳ năm 2023.
Dưới đây là những hiểu lầm thường gặp về căn bệnh dại, vaccine dại.
Vaccine dại tốn kém
Giá tiêm vaccine không quá đắt. Hiện thị trường có hai vaccine dại thế hệ mới, được nhập khẩu hàng đầu hãng. Mức giá phụ thuộc vào khu vực tiêm chủng và chủng loại, dao động 250.000-500.000 đồng một liều.
Nếu không thể theo dõi hoặc thú cưng mắc phải căn bệnh chết, quy trình tiêm gồm 5 mũi. Nếu chó, mèo sống thông thường sau 10 ngày thì tiêm 4 mũi. Trường hợp người mắc phải cắn từng tiêm vaccine phòng dại, chỉ nên tiêm thêm hai mũi.
Vaccine dại nóng, có hại cho trẻ
Tiêm vaccine là đưa vào cơ thể những lượng rất nhỏ tác nhân gây nên căn bệnh từng bất hoạt (không còn vận động) nhằm tạo ra kháng thể, chủ động phòng chống virus. toàn bộ vaccine sau tiêm đều có thể gây nên nóng, sốt. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) chỉ ra đây là phản ứng thông thường, có thể tự khỏi sau 1-2 ngày, không nên can thiệp y tế. Ngoài sốt, những phản ứng không không khác sau tiêm vaccine gồm sưng, đỏ, đau đớn tại vị trí tiêm hoặc có thể mệt mỏi.
Vì vậy, quan niệm tiêm vaccine dại nóng là sai. “Có thể ví tiêm chủng như cuộc tập trận để cơ thể nhận biết kẻ thù. từng tập trận thì sinh nhiệt, nóng là thông thường”, bác sĩ Lê Nga phân tích, thêm rằng người dân có thể yên tâm tiêm dự phòng dại trước hoặc sau khi mắc phải thú cưng cắn, cào.

Người dân tiêm vaccine dại tại VNVC. Ảnh: Mộc Thảo
Thuốc nam an toàn hơn vaccine
“Hiện chưa có phương thuốc Đông y nào được chứng minh có thể điều trị dại”, bác sĩ Nga lưu ý. Nhiều ca tử vong do không sớm xử lý vết thương, không tiêm vaccine dại mà tin thầy lang thường dùng cách dân gian như lấy nọc, uống thuốc lá, thuốc nam.
Họ tìm tới phương thuốc đông y vì tâm lý sợ vaccine độc, tác động sức khỏe. Theo bác sĩ Nga quan niệm này là sai. Vaccine dại thế hệ mới sản xuất từ tế bào vero với quy trình khép kín, được kiểm soát chặt chẽ nhằm tăng độ tinh khiết, giữ gìn tiêu chuẩn của WHO.
Chỉ nên tiêm một mũi là đủ
những người chỉ chủng ngừa một lần khi mắc phải chó, mèo cắn, cào, nghĩ rằng “có tiêm là được”. Bác sĩ Lê Nga lưu ý, một mũi vaccine không giúp cho cơ thể tạo miễn dịch đủ chống chọi virus dại. tất cả người nên tuân thủ đúng, đủ quy trình được chỉ định nhằm ngăn nguy cơ mắc dại.
Với người chưa từng tiêm vaccine, ngay sau mắc phải chó, mèo cắn nên đếm khu vực y tế gần nhất chủng ngừa. Tính từ thời điểm mắc phải cắn, liệu trình gồm 5 mũi vào các ngày 0-3-7-14-28 (đường tiêm bắp) hoặc 8 mũi ngày 0-3-7-28, mỗi lần hai mũi (đường tiêm trong da). Trường hợp phơi nhiễm độ III nên phối hợp tiêm huyết thanh kháng dại.
Người dân cũng có thể chủ động tiêm ngừa khi chưa mắc phải chó, mèo cắn, quy trình gồm ba mũi cơ bản. Sau đó, nếu mắc phải vật nuôi cắn, người từng tiêm dự phòng chỉ nên tiêm thêm hai mũi vaccine dại.

Minh họa vaccine dại. Ảnh: Gavi
Chó, mèo nuôi nhốt không nhiễm dại
Không ít người cho rằng chỉ chó, mèo hoang, thả rông ngoài đường mới có nguy cơ lây truyền nhiễm dại còn vật nuôi trong nhà sạch sẽ, không có nguy cơ lây truyền căn bệnh. Bác sĩ Nga nói quan niệm này không đúng, thú cưng cũng có thể mang virus dại và lây truyền lan cho người qua vết thương hở. Do đó, khi mắc phải vật nuôi cắn, người dân nên lưu ý cách xử trí để ngừa căn bệnh.
Nhiều ca mắc phải chó nhà cắn gây nên dại, tử vong sau vài ngày, vài tháng, thậm chí vài năm ủ căn bệnh. Như nữ người mắc căn bệnh ở Kon Tum phát căn bệnh dại vào tháng 3/2024 do mắc phải chó cắn vào cuối năm 2022 nhưng mà không tiêm vaccine.
căn bệnh dại do virus dại (Rhabdovirus) gây nên nên, lây truyền từ động vật sang người qua hoạt chất tiết, thường là nước bọt. Người căn bệnh mắc phải nhiễm virus cấp tính tại hệ thần kinh trung ương, hiện không có phương pháp điều trị. Cách phòng căn bệnh là tiêm vaccine ngừa dại ngay sau khi mắc phải chó, mèo cắn, cào.
Vạn Phát
VNVC hiện có gần 185 trung tâm đem đến đủ hai loại vaccine dại thế hệ mới – Verorab (Pháp) và Abhayrab (Ấn Độ), sản xuất theo công nghệ mới, không chứa các tế bào thần kinh nên không tác động sức khỏe lẫn trí nhớ, đáp ứng miễn dịch cao sau khi tiêm đủ liều.
Tất cả vaccine được bảo quản ở kho lạnh chuẩn GSP. Quy trình tiêm chủng giữ gìn, theo dõi phản ứng sau tiêm nghiêm ngặt, giá tốt, nhiều ưu đãi.